Dilzen
00 XP
Gramer Kitabı · Temel Gramer · Ünite 51 · A2

Passive: is made / was built

Edilgen çatı: is made / was built

Animasyonlu anlatım

Çizgi film öğretmen Passive: is made / was built bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.

Sol sayfa · Anlatım

Edilgen çatıyı (passive), işi kimin yaptığı değil, neyin yapıldığı önemli olduğunda kullanırız: Tea is grown in Rize. Yapısı basittir: be (am / is / are / was / were) + fiilin 3. hali. Türkçedeki -ıl / -il / -ın / -in ekinin (yapılır, yapıldı) İngilizcedeki karşılığıdır.

A is / are + 3. hal (genel, her zaman)

Durum: Bu çay Rize'den geliyor. Çayı Rize'de yetiştiriyorlar. → Tea is grown in Rize. (Çay Rize'de yetiştirilir.)

Burada önemli olan çay. Kimin yetiştirdiği önemli değil. Böyle cümlelere edilgen (passive) denir. İşi yapan kişi değil, yapılan iş öne çıkar.

Kural: am / is / are + fiilin 3. hali

Etken (active)Edilgen (passive)
People grow tea in Rize.Tea is grown in Rize.
They make these cars in Bursa.These cars are made in Bursa.

Türkçede fiile ek getiririz (satılır). İngilizcede ek yoktur: be + 3. hal kullanırız.

3. hal: Düzenli fiillerde sona -ed gelir (clean → cleaned, open → opened). Düzensiz fiilleri ezberleyin:

Fiil3. hal
makemade
buildbuilt
writewritten
speakspoken
sellsold
taketaken
stealstolen
growgrown
  • Tea is grown in Rize.Çay Rize'de yetiştirilir.
  • These cars are made in Bursa.Bu arabalar Bursa'da yapılır.Çoğul özne → are
  • Simit is sold on almost every corner in Istanbul.İstanbul'da neredeyse her köşede simit satılır.
  • English is spoken in many countries.İngilizce birçok ülkede konuşulur.
  • Our office is cleaned every evening.Ofisimiz her akşam temizlenir.Kimin temizlediği önemli değil.
  • I am paid at the end of the month.Maaşım ay sonunda ödenir.I → am

B was / were + 3. hal (geçmiş)

Durum: Boğaziçi Köprüsü çok eski değil. 1973'te açıldı. → The Bosphorus Bridge was opened in 1973.

Geçmişte olmuş bir şey için was / were + 3. hal kullanırız.

ÖzneGeçmiş edilgen
I / he / she / itwas built
we / you / theywere built

Karşılaştırın:

  • The bridge is cleaned every year. → her yıl (genel)
  • The bridge was opened in 1973. → bir kez, geçmişte

Dikkat: 'doğmak' da böyledir: I was born in Ankara. Türkçede 'doğdum' deriz, ama İngilizcede mutlaka was born deriz.

  • The Bosphorus Bridge was opened in 1973.Boğaziçi Köprüsü 1973'te açıldı.
  • My bike was stolen last night.Bisikletim dün gece çalındı.
  • These photos were taken in Bodrum.Bu fotoğraflar Bodrum'da çekildi.photos çoğul → were
  • The match was cancelled because of the rain.Maç yağmur yüzünden iptal edildi.İngiliz yazımı: cancelled (çift l)
  • We were invited to Can's wedding.Can'ın düğününe davet edildik.
  • I was born in Ankara.Ankara'da doğdum.'I born' demeyin.

C Olumsuz ve soru: isn't made / Was it built?

Durum: Zeynep, Elif'in çantasını çok beğeniyor: Was it made in Italy? Elif: No, it wasn't. It was made in Istanbul.

Olumsuz: be'den sonra not gelir (isn't, aren't, wasn't, weren't). Soru: be cümlenin başına gelir. do / does / did kullanmayız!

ŞimdiGeçmiş
+It is made in Türkiye.It was built in 1990.
–It isn't made in Türkiye.It wasn't built in 1990.
?Is it made in Türkiye?Was it built in 1990?

Soru kelimesiyle: Where / When + is / was + şey + 3. hal? → Where was this carpet made? (3. hal en sona gelir.)

  • The rubbish isn't collected on Sundays.Pazar günleri çöp toplanmaz.
  • These shoes weren't made in China.Bu ayakkabılar Çin'de yapılmadı.
  • Is breakfast included in the price?Kahvaltı fiyata dahil mi?Otelde çok kullanılan bir soru.
  • Were you invited to the party?Partiye davet edildin mi?
  • When was this mosque built?Bu cami ne zaman yapıldı?
  • Where are these phones made?Bu telefonlar nerede üretiliyor?

D by: Kim yaptı?

Durum: Bu kitap çok güzel. Kim yazdı? → It was written by Orhan Pamuk. (Orhan Pamuk tarafından yazıldı.)

İşi yapan kişiyi söylemek istersek by kullanırız. Türkçedeki 'tarafından' = by (from değil!).

Ama çoğu zaman by kullanmayız, çünkü:

  • kimin yaptığını bilmiyoruz → My phone was stolen.
  • kim olduğu önemli değil ya da belli → The rubbish is collected on Mondays.

Karşılaştırın:

  • Mert painted the kitchen. → Cümle Mert hakkında.
  • The kitchen was painted by Mert. → Cümle mutfak hakkında.
  • This book was written by Orhan Pamuk.Bu kitap Orhan Pamuk tarafından yazıldı.
  • The thief was caught by the police.Hırsız polis tarafından yakalandı.
  • This photo was taken by my sister Ayşe.Bu fotoğrafı kız kardeşim Ayşe çekti.
  • The cake was made by my grandmother.Pastayı babaannem yaptı.Türkçede etken cümle daha doğal; İngilizcede ikisi de olur.
  • My car was damaged in the car park.Arabam otoparkta hasar gördü.by yok: kimin yaptığını bilmiyoruz.

Türkçede fiilde -ıl / -il / -ın / -in ekini duyunca (yapıldı, satılır, yazıldı) İngilizcede be + 3. hal düşünün: yapıldı → was made, satılır → is sold. 'Tarafından' görünce → by. Formül: ek yok, be var!

Sık yapılan hatalar

The bridge built in 1973.The bridge was built in 1973.Edilgen cümlede be (was/were) unutulmaz. 'built' tek başına 'inşa etti' anlamına gelir; köprü bir şey inşa etmedi.
These cars are make in Bursa.These cars are made in Bursa.be'den sonra fiilin yalın hali değil, 3. hali gelir: make → made.
This book was written from Orhan Pamuk.This book was written by Orhan Pamuk.'Tarafından' = by. 'from' 'den/dan' anlamındadır.
Where was made this carpet?Where was this carpet made?Soruda sıra: soru kelimesi + was + şey + 3. hal. 3. hal en sona gelir.
Did the house built in 1990?Was the house built in 1990?Edilgen sorularda did kullanılmaz; was/were başa gelir.
Sağ sayfa · Alıştırmalar
0/6 kontrol edildi
1. Boşluk doldur
Boşlukları is / are + 3. hal ile doldurun.
Örnek: Turkish coffee ___ (make) in a cezve. → is made
  1. 1.
    Tea ___ (grow) in Rize.
  2. 2.
    These cars ___ (make) in Bursa.
  3. 3.
    English ___ (speak) in many countries.
  4. 4.
    The office ___ (clean) every evening.
  5. 5.
    Simit ___ (sell) on every street in Istanbul.
  6. 6.
    The letters ___ (deliver) at ten o'clock.
  7. 7.
    Football ___ (play) all over the world.
  8. 8.
    Our rubbish ___ (collect) on Mondays and Thursdays.
2. Boşluk doldur
Boşlukları was / were + 3. hal ile doldurun.
Örnek: The museum ___ (open) in 2005. → was opened
  1. 1.
    The Bosphorus Bridge ___ (open) in 1973.
  2. 2.
    My bike ___ (steal) last night.
  3. 3.
    These photos ___ (take) in Bodrum.
  4. 4.
    The match ___ (cancel) because of the rain.
  5. 5.
    The pyramids ___ (build) thousands of years ago.
  6. 6.
    I ___ (invite) to Zeynep's wedding.
  7. 7.
    Two windows ___ (break) in the storm.
  8. 8.
    Ayşe ___ (born) in İzmir in 1995.
3. Doğru olanı seç
Doğru seçeneği işaretleyin.
  1. 1.
    This carpet ___ by my grandmother in 1980.
  2. 2.
    Mert ___ the dishes every evening.
  3. 3.
    In our house, the dishes ___ by a machine.
  4. 4.
    This song was written ___ a famous Turkish singer.
  5. 5.
    ___ these shoes made in Türkiye?
  6. 6.
    When ___ the museum built?
  7. 7.
    My keys ___ found yesterday.
  8. 8.
    Cheese ___ from milk.
  9. 9.
    The thief ___ by the police last week.
4. Yeniden yaz
Cümleleri edilgen (passive) yapın. Gerekmiyorsa by kullanmayın.
Örnek: People speak Turkish in Cyprus. → Turkish is spoken in Cyprus.
  1. 1.
    People grow hazelnuts in Giresun.
  2. 2.
    Someone cleans the classroom every day.
  3. 3.
    They built this hotel in 2015.
  4. 4.
    Someone stole my wallet on the metro.
  5. 5.
    They make these phones in China.
  6. 6.
    Orhan Pamuk wrote this book.
  7. 7.
    The airline cancelled our flight.
  8. 8.
    My grandfather painted these pictures.
5. Yeniden yaz
Parantezdeki talimata göre cümleyi yeniden yazın (olumsuz ya da soru).
Örnek: The room was cleaned. (soru) → Was the room cleaned?
  1. 1.
    The office is cleaned on Sundays. (olumsuz)
  2. 2.
    These bags are made of leather. (soru)
  3. 3.
    The windows were broken. (olumsuz)
  4. 4.
    This cake was made by Elif. (soru)
  5. 5.
    Breakfast is served at seven. (soru: What time…?)
  6. 6.
    The letter was sent yesterday. (olumsuz)
  7. 7.
    This mosque was built in the 16th century. (soru: When…?)
  8. 8.
    Tea is grown in Rize. (soru: Where…?)
6. Hatayı düzelt
Her cümlede bir hata var. Düzeltin.
Örnek: The bridge built in 1973. → The bridge was built in 1973.
  1. 1.
    The car made in Bursa in 2020.
  2. 2.
    This house was build in 1990.
  3. 3.
    The letters are send every Monday.
  4. 4.
    This film was made from a Turkish director.
  5. 5.
    Where were these photos took?
  6. 6.
    Where was made this carpet?
  7. 7.
    My phone stolen yesterday.
  8. 8.
    The rooms is cleaned every day.
  9. 9.
    Was the windows broken?
  10. 10.
    Coffee is grew in Brazil.