Relative clauses: who / which / that
İlgi cümlecikleri: who / which / that
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen Relative clauses: who / which / that bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
who / which / that ile bir insanı ya da bir şeyi tanımlarız. Böylece hangi kişi? ya da hangi şey? sorusuna cevap veririz. Türkçede bu bilgiyi ismin önüne -an/-en ekiyle koyarız: yan dairede oturan adam. İngilizcede bilgi ismin arkasından gelir: the man who lives next door.
A İnsanlar için: who
Durum: Elif has a brother. He works in a hospital. → Elif has a brother who works in a hospital. (Elif'in hastanede çalışan bir erkek kardeşi var.)
Burada iki cümle bir oldu. He yerine who geldi. who, hangi kardeş? sorusunu cevaplıyor.
Kural: İnsanlardan bahsederken who kullanırız. who, he / she / they kelimesinin yerini alır.
| İki cümle | Tek cümle |
|---|---|
| I've got a friend. She lives in Izmir. | I've got a friend who lives in Izmir. |
| We met two men. They work at the airport. | We met two men who work at the airport. |
→ Türkçe sıra: İzmir'de yaşayan bir arkadaş → İngilizce sıra: a friend who lives in Izmir
Dikkat: who'dan sonraki fiil, önceki isme uyar: a friend who lives / two men who work.
- A dentist is a person who looks after your teeth.Diş hekimi, dişlerine bakan kişidir.
- I know a man who speaks five languages.Beş dil konuşan bir adam tanıyorum.
- We need someone who can drive.Araba kullanabilen birine ihtiyacımız var.
- Mert is the boy who scored the goal.Mert, golü atan çocuk.who'dan sonra geçmiş zaman da gelebilir.
- I've got two cousins who live in Germany.Almanya'da yaşayan iki kuzenim var.cousins çoğul → live (lives değil).
B Şeyler ve hayvanlar için: which
Durum: Can bought a car. It was made in Bursa. → Can bought a car which was made in Bursa. (Can, Bursa'da yapılmış bir araba aldı.)
Burada It yerine which geldi, çünkü araba bir şey.
Kural: Şeyler ve hayvanlar için which kullanırız. which, it / they kelimesinin yerini alır.
| who | which |
|---|---|
| a woman who… | a phone which… |
| a teacher who… | a dog which… |
| people who… | buses which… |
→ insan = who → şey / hayvan = which
- This is the bus which goes to Kadıköy.Bu, Kadıköy'e giden otobüs.
- I've got a phone which takes great photos.Harika fotoğraflar çeken bir telefonum var.
- We stayed at a hotel which has a big pool.Büyük havuzu olan bir otelde kaldık.
- Our neighbours have a dog which barks all night.Komşularımızın bütün gece havlayan bir köpeği var.Hayvan → which.
- Where's the cake which was on the table?Masanın üstünde olan pasta nerede?
C that = who ya da which
Durum: Zeynep works for a company that makes football shirts. She has a boss that is very kind. (Zeynep forma üreten bir şirkette çalışıyor. Çok nazik bir patronu var.)
Kural: that hem insanlar hem şeyler için kullanılabilir. Günlük konuşmada çok yaygındır.
| who | which | that | |
|---|---|---|---|
| İnsanlar | ✓ | ✗ | ✓ |
| Şeyler / hayvanlar | ✗ | ✓ | ✓ |
→ İnsanlar için who daha sık kullanılır. → Şeyler için konuşmada that çok sık kullanılır. → Emin değilsen that de: ikisinde de doğru!
- Is this the train that goes to Ankara?Ankara'ya giden tren bu mu?= the train which goes
- I don't like films that have sad endings.Sonu üzücü olan filmleri sevmem.
- She's the teacher that helped me with my English.İngilizcemde bana yardım eden öğretmen o.= the teacher who helped
- Where are the keys that were on the shelf?Rafta olan anahtarlar nerede?
- Tom works for a company that sells Turkish carpets.Tom, Türk halısı satan bir şirkette çalışıyor.
D Cümlenin ortasında ve tekrar yok
Durum: A woman lives next door. She is a nurse. → The woman who lives next door is a nurse. (Yan dairede oturan kadın hemşire.)
Kural 1: who / which / that kısmı ismin hemen arkasına gelir. Sonra cümlenin asıl fiili gelir.
| Kim? | Hangi kadın? | Ne? |
|---|---|---|
| The woman | who lives next door | is a nurse. |
| The bus | which goes to the airport | is late again. |
Kural 2: who / which / that zaten he / she / it yerine geçer. Onları tekrar yazma! → ✗ The woman who she lives next door… → ✓ The woman who lives next door… → ✗ The bag which I bought it… → ✓ The bag which I bought…
- The man who lives next door is a doctor.Yan dairede oturan adam doktor.
- The bus that goes to the airport is late again.Havalimanına giden otobüs yine geç kaldı.
- The people who work in this office drink a lot of tea.Bu ofiste çalışan insanlar çok çay içer.
- The shop which sells simit opens at six.Simit satan dükkan altıda açılır.
- The bag which I bought yesterday is already broken.Dün aldığım çanta şimdiden bozuldu.✗ which I bought it
who = insan (İngilizce human kelimesindeki h'yi düşün: who → human). which = şey ya da hayvan. Emin değilsen that kullan, ikisinde de işe yarar! Ve unutma: Türkçede bilgi önce gelir (yan dairede oturan adam), İngilizcede sonra (the man who lives next door).
Sık yapılan hatalar
- 1.A pilot is a person ___ flies planes.
- 2.This is the ferry ___ goes to Üsküdar.
- 3.I've got a cousin ___ lives in Germany.
- 4.We ate at a restaurant ___ serves great kebabs.
- 5.Do you know the woman ___ works at the bakery?
- 6.They have a parrot ___ can say 'Merhaba'.
- 7.Where's the umbrella ___ was by the door?
- 8.The students ___ passed the exam are very happy.
- 1.A baker is a person ___ (make) bread.
- 2.A fridge is a machine ___ (keep) food cold.
- 3.A waiter is someone ___ (bring) food in a restaurant.
- 4.A dictionary is a book ___ (give) the meanings of words.
- 5.Teachers are people ___ (help) students learn.
- 6.Taxis are cars ___ (take) you anywhere for money.
- 7.A vet is a doctor ___ (look) after animals.
- 8.An alarm clock is a clock ___ (wake) you up in the morning.
- 1.I've got a friend. She lives in Izmir.
- 2.Ayşe has a car. It is very old.
- 3.We met a man. He works at the airport.
- 4.I know a café. It sells great Turkish coffee.
- 5.Can has a sister. She plays basketball.
- 6.They live in a flat. It has three bedrooms.
- 7.I spoke to a woman. She was born in Bodrum.
- 8.This is the road. It goes to the stadium.
- 1.A woman works with me. She is from Bursa. (The woman …)
- 2.A bus goes to the airport. It is always late. (The bus …)
- 3.Some people live upstairs. They are very noisy. (The people …)
- 4.A shop sells simit. It opens at six. (The shop …)
- 5.A boy scored the goal. He is only seventeen. (The boy …)
- 6.A phone was on the table. It is mine. (The phone …)
- 1.I have a friend which lives in London.
- 2.The man who he lives next door is a doctor.
- 3.I know a woman speaks four languages.
- 4.This is the bus who goes to Taksim.
- 5.I've got a brother who work in a bank.
- 6.The phone which I bought it last week is broken.
- 7.We stayed in a hotel what had a beautiful view.
- 8.The people who lives upstairs are very friendly.