in / on / at (time)
in / on / at (zaman)
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen in / on / at (time) bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
Türkçede zaman için tek bir ek kullanırız: -de / -da (saat 8'de, pazarteside, Mayıs'ta). İngilizcede ise üç ayrı kelime var: at, on ve in. Hangisini seçeceğimiz zamanın türüne bağlıdır: saat mi, gün mü, ay mı? Ayrıca bazı zaman ifadelerinde (next week, last year, every day) hiç edat kullanmayız.
A at + saat (ve birkaç sabit ifade)
Durum: Ayşe's train leaves at 7.15. She has lunch at 12.30. (Ayşe'nin treni 7.15'te kalkıyor. Öğle yemeğini 12.30'da yiyor.)
Gördün mü? Saatin önünde hep at var. Saat, zamanda küçük bir nokta gibidir → at.
| at + … | Örnek |
|---|---|
| saat | at 8 o'clock, at half past six, at 9.45 |
| öğle / gece yarısı | at noon, at midnight |
| gece | at night |
| hafta sonu (İngiliz İngilizcesi) | at the weekend |
| bayram gibi tatil dönemleri | at Christmas, at New Year |
| şu anda | at the moment |
→ Dikkat: at night ama in the morning / in the evening (bkz. C).
- The film starts at 8 o'clock.Film saat 8'de başlıyor.
- I usually have lunch at half past twelve.Genelde öğle yemeğini on iki buçukta yerim.
- Mert is a taxi driver. He often works at night.Mert taksi şoförü. Sık sık geceleri çalışır.at night – 'in night' değil.
- What do you usually do at the weekend?Hafta sonu genelde ne yaparsın?Amerikan İngilizcesinde: on the weekend.
- Tom goes home to London at Christmas.Tom Noel'de Londra'ya, evine gider.
- Sorry, I'm busy at the moment.Üzgünüm, şu anda meşgulüm.
B on + gün ve tarih
Durum: Can plays football on Sundays. His birthday is on 3 May. (Can pazar günleri futbol oynar. Doğum günü 3 Mayıs'ta.)
Günlerin ve tarihlerin önünde on kullanırız. Takvimdeki bir kutuyu düşün: o kutunun üstünde → on.
| on + … | Örnek |
|---|---|
| gün | on Monday, on Friday |
| her … günü | on Mondays (= her pazartesi) |
| tarih | on 29 October, on 1 June |
| özel gün | on my birthday, on New Year's Day |
| gün + sabah/akşam | on Friday morning, on Sunday evening |
→ Tarihi yazarken on 3 May, söylerken "on the third of May" deriz.
- See you on Monday!Pazartesi görüşürüz!
- The shop is closed on Sundays.Dükkân pazar günleri kapalı.Sundays (çoğul) = her pazar
- Republic Day is on 29 October.Cumhuriyet Bayramı 29 Ekim'de.Söylenişi: on the twenty-ninth of October
- We have a meeting on Friday morning.Cuma sabahı bir toplantımız var.Friday morning → on (in değil!)
- What did you do on your birthday?Doğum gününde ne yaptın?
C in + ay, yıl, mevsim, günün bölümleri
Durum: Elif goes to Bodrum in August. She was born in 1995. (Elif Ağustos'ta Bodrum'a gider. 1995'te doğdu.)
Ay, yıl, mevsim gibi uzun zamanlar bir kutu gibidir; biz o kutunun içindeyiz → in.
| in + … | Örnek |
|---|---|
| ay | in May, in December |
| yıl | in 2024, in 1998 |
| mevsim | in summer / in the summer |
| günün bölümleri | in the morning, in the afternoon, in the evening |
| on yıllar | in the 1990s |
Karşılaştır:
- in the morning (genel olarak sabah)
- on Monday morning (belli bir günün sabahı)
- at night (gece)
- It's very hot in Istanbul in July.İstanbul'da Temmuz'da hava çok sıcak.
- I was born in 1998.1998'de doğdum.
- We go skiing in winter.Kışın kayağa gideriz.in winter = in the winter, ikisi de doğru.
- I always drink tea in the morning.Sabahları hep çay içerim.
- Zeynep studies in the evening, not at night.Zeynep akşamları çalışır, geceleri değil.
D in + süre (= … sonra)
Durum: Mert is at the bus stop. The app says: "Your bus comes in five minutes." (Mert otobüs durağında. Uygulama şöyle diyor: "Otobüsünüz 5 dakika sonra geliyor.")
in + süre = şimdiden itibaren o kadar zaman sonra.
| in + süre | Anlamı |
|---|---|
| in five minutes | 5 dakika sonra |
| in an hour | bir saat sonra |
| in two weeks | iki hafta sonra |
→ Türkçedeki "…sonra" kelimesi İngilizcede başa gelir: in ten minutes (on dakika sonra).
- The train leaves in ten minutes. Hurry up!Tren on dakika sonra kalkıyor. Acele et!
- Dinner is ready in five minutes.Akşam yemeği beş dakika sonra hazır.
- I'm leaving in an hour.Bir saat sonra çıkıyorum.
- Can's exam is in two weeks.Can'ın sınavı iki hafta sonra.
E Edat yok: next / last / this / every / tomorrow…
Durum: Sarah: "I'm going to Ankara next week." (in next week ✗) (Sarah: "Gelecek hafta Ankara'ya gidiyorum.")
Şu kelimelerin önünde at / on / in kullanmayız:
| Edatsız | Örnek |
|---|---|
| next … | next Friday, next summer |
| last … | last night, last year |
| this … | this evening, this weekend |
| every … | every day, every morning |
| today / tomorrow / yesterday / tonight | See you tomorrow! |
Karşılaştır:
- I play tennis on Monday. / I play tennis every Monday.
- We went to Bodrum in summer. / We went to Bodrum last summer.
- I saw Ayşe last Friday.Ayşe'yi geçen cuma gördüm.on last Friday ✗
- We're going to Bodrum next summer.Gelecek yaz Bodrum'a gidiyoruz.
- Can goes to the gym every morning.Can her sabah spor salonuna gider.
- What are you doing this evening?Bu akşam ne yapıyorsun?in this evening ✗
- See you tomorrow!Yarın görüşürüz!
Büyükten küçüğe bir piramit düşün: IN en büyük kutu (ay, yıl, mevsim) → ON orta boy kutu (gün, tarih) → AT küçücük bir nokta (saat). Başında next, last, this, every varsa → hiçbir edat yok!
Sık yapılan hatalar
- 1.___ 6 o'clock
- 2.___ March
- 3.___ Saturday
- 4.___ 2010
- 5.___ the evening
- 6.___ 23 April
- 7.___ midnight
- 8.___ summer
- 9.___ the weekend
- 10.___ my birthday
- 1.Our English class starts ___ 7.30.
- 2.Tom's sister was born ___ June.
- 3.I don't work ___ Sundays.
- 4.Ayşe drinks two glasses of tea ___ the morning.
- 5.The roads in Istanbul are quieter ___ night.
- 6.We have a big family dinner ___ New Year's Eve.
- 7.Mert can't talk. He's driving ___ the moment.
- 8.Hurry up! The bus comes ___ ten minutes.
- 1.I'm meeting Elif ___ next Monday.
- 2.Zeynep went to Bodrum ___ last summer.
- 3.My mother calls me ___ every evening.
- 4.The match is ___ Saturday evening.
- 5.What are you doing ___ this weekend?
- 6.The shops open ___ 10 o'clock.
- 7.I'm starting my new job ___ two weeks.
- 8.We moved to Izmir ___ 2019.
- 1.The meeting starts. (half past nine)
- 2.We go on holiday. (August)
- 3.My brother was born. (1999)
- 4.I clean the house. (Saturday mornings)
- 5.Sarah goes to the gym. (every day)
- 6.The film finishes. (midnight)
- 7.I'm visiting my parents. (next weekend)
- 8.Dinner is ready. (twenty minutes)
- 1.I usually get up in 7 o'clock.
- 2.Can's wedding is in 15 September.
- 3.It often snows in Erzurum on winter.
- 4.We watched a film on last night.
- 5.Mert works in night.
- 6.Tom's flight is at Friday.
- 7.My grandfather was born on 1950.
- 8.I always feel tired at the afternoon.