Adjectives and adverbs: quick / quickly
Sıfat ve zarf: quick / quickly
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen Adjectives and adverbs: quick / quickly bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
Sıfat (adjective) bir ismi anlatır: a quick runner (hızlı bir koşucu). Zarf (adverb) bir fiili, yani bir hareketi anlatır: He runs quickly. (Hızlı koşuyor.) Türkçede çoğu zaman ikisi için aynı kelimeyi kullanırız (hızlı araba – hızlı sürmek). İngilizcede ise fiil için genellikle sıfatın sonuna -ly ekleriz.
A Sıfat mı, zarf mı?
Durum: Can is a quick runner. He runs quickly. (Can hızlı bir koşucu. Hızlı koşuyor.)
- quick → runner (isim) kelimesini anlatıyor. Soru: Nasıl bir koşucu?
- quickly → runs (fiil) kelimesini anlatıyor. Soru: Nasıl koşuyor?
Kural: İsim için sıfat, fiil için zarf (-ly).
| Sıfat (isim için) | Zarf (fiil için) |
|---|---|
| a quick runner | runs quickly |
| a careful driver | drives carefully |
| a quiet voice | speaks quietly |
| a slow bus | moves slowly |
Türkçe karşılaştırma: Türkçede hızlı koşucu ve hızlı koşuyor aynı kelime. Bazen -ca/-ce ekleriz: sessizce, dikkatlice. İngilizcede fiili anlatırken -ly neredeyse her zaman gerekir.
- Elif is a careful driver. She drives carefully.Elif dikkatli bir sürücü. Dikkatli araba kullanır.careful → driver (isim); carefully → drives (fiil)
- The traffic is very slow this morning. We're moving slowly.Bu sabah trafik çok yavaş. Yavaş ilerliyoruz.
- Please speak quietly. The baby is asleep.Lütfen sessiz konuşun. Bebek uyuyor.
- Zeynep has a quiet voice.Zeynep'in sesi kısık / sakin.quiet → voice (isim), -ly yok
- Mert finished his tea quickly and left.Mert çayını çabucak bitirip çıktı.
B -ly nasıl eklenir?
Durum: Sarah's English is perfect. She speaks English perfectly. (Sarah'nın İngilizcesi mükemmel. İngilizceyi mükemmel konuşuyor.)
Kural: Çoğu sıfatın sonuna -ly ekleriz. Bazı yazım değişikliklerine dikkat:
| Sıfat | Zarf | Kural |
|---|---|---|
| slow | slowly | + ly |
| bad | badly | + ly |
| careful | carefully | + ly (çift l!) |
| easy | easily | y → i + ly |
| happy | happily | y → i + ly |
| terrible | terribly | le → ly |
Sözcük sırası: Türkçede zarf fiilden önce gelir: İngilizceyi mükemmel konuşuyor. İngilizcede zarf genellikle fiilden ve nesneden sonra gelir:
- She speaks English perfectly. ✓
- She speaks perfectly English. ✗
- Sarah speaks Turkish perfectly.Sarah Türkçeyi mükemmel konuşuyor.Nesne (Turkish) önce, zarf sonra.
- I passed the exam easily.Sınavı kolayca geçtim.easy → easily
- Our team played badly on Saturday.Takımımız cumartesi kötü oynadı.
- The children are playing happily in the garden.Çocuklar bahçede mutlu mutlu oynuyor.
- Tom sings terribly, but he loves karaoke.Tom berbat şarkı söylüyor ama karaokeye bayılıyor.terrible → terribly
C good → well ve -ly almayanlar
Durum: Ayşe is a good cook. She cooks well. (Ayşe iyi bir aşçı. İyi yemek yapar.)
Kural: good sıfatının zarfı goodly değil, well'dir. Bazı kelimeler ise hiç değişmez:
| Sıfat | Zarf |
|---|---|
| good | well |
| fast | fast |
| hard | hard |
| late | late |
| early | early |
Dikkat:
- fastly diye bir kelime yok.
- hardly = neredeyse hiç (bambaşka anlam!). I hardly slept. = Neredeyse hiç uyumadım.
- lately = son zamanlarda (geç değil).
- Ayşe is a good cook. She cooks really well.Ayşe iyi bir aşçı. Gerçekten iyi yemek yapar.
- Can is a fast driver. He drives too fast.Can hızlı bir sürücü. Çok hızlı araba kullanır.fast → fast (değişmez)
- Elif works hard. She's a hard worker.Elif çok çalışır. Çalışkan biridir.
- The ferry was late, so I got home late.Vapur gecikti, o yüzden eve geç geldim.
- We got up early to catch the plane to Bodrum.Bodrum uçağına yetişmek için erken kalktık.
- I hardly slept last night.Dün gece neredeyse hiç uyumadım.hardly ≠ hard
D look / feel / taste + sıfat
Durum: Mert didn't sleep last night. He looks tired. (Mert dün gece uyumadı. Yorgun görünüyor.)
Kural: be, look, feel, sound, taste, smell, seem fiillerinden sonra sıfat kullanırız, zarf değil. Çünkü burada bir hareketi değil, birinin ya da bir şeyin durumunu anlatırız.
Karşılaştır:
- She looks happy. → Mutlu görünüyor. (yüzü, hâli)
- She looked at me happily. → Bana mutlu mutlu baktı. (bakma hareketi)
well sağlık için de kullanılır: I don't feel well. = Kendimi iyi hissetmiyorum (hastayım).
- You look tired. Are you OK?Yorgun görünüyorsun. İyi misin?tiredly değil!
- This tea tastes great.Bu çayın tadı harika.
- Your plan sounds good.Planın kulağa hoş geliyor.
- I don't feel well today. I'm going to work from home.Bugün kendimi iyi hissetmiyorum. Evden çalışacağım.well = sağlıklı
- The weather was terrible yesterday.Dün hava berbattı.
Kendine sor: Nasıl BİR ...? → sıfat (a quick runner). Nasıl YAPIYOR? → zarf, yani -ly (runs quickly). Ama good → well olur, fast / hard / late / early ise hiç değişmez!
Sık yapılan hatalar
- 1.Please drive ___ (careful). The roads are wet.
- 2.The bus moved very ___ (slow) in the Istanbul traffic.
- 3.Zeynep found our house ___ (easy).İpucu: y → i
- 4.Can answered all the questions ___ (correct).
- 5.The children are sleeping ___ (peaceful).
- 6.I'm sorry, I played very ___ (bad) today.
- 7.Tom speaks Turkish ___ (perfect).
- 8.Elif smiled ___ (happy) when she saw the birthday cake.İpucu: y → i
- 9.Our team played ___ (terrible) last night.İpucu: le → ly
- 1.Mert is a ___ driver.
- 2.Please speak ___. My mum is asleep.
- 3.This is a very ___ exam.
- 4.Sarah walked ___ to the bus stop. She was late.
- 5.The tea is too ___. Wait a minute.
- 6.Ayşe opened the door ___.
- 7.You look ___. Did you have a good holiday?
- 8.This soup tastes ___.
- 9.The music is very ___. I can't hear you.
- 1.Elif is a ___ singer.
- 2.She sings very ___.
- 3.Can works very ___. He's always at the office.
- 4.The train goes very ___.
- 5.I didn't sleep ___ last night.
- 6.Mert arrived ___ for the meeting, so he missed the start.
- 7.Your English is very ___!
- 8.Zeynep speaks English really ___.
- 9.We got up ___ to watch the sunrise in Bodrum.
- 1.Mert is a careful driver.
- 2.Elif is a good cook.
- 3.Tom is a fast runner.
- 4.Zeynep is a hard worker.
- 5.Can is a bad singer.
- 6.My grandmother is a quiet speaker.
- 7.Sarah is a beautiful dancer.
- 8.They are fluent English speakers.İpucu: Zarf nereye gelir?
- 1.Can drives very dangerous.
- 2.Ayşe speaks very well French.
- 3.This coffee tastes badly.
- 4.Our team played very good on Sunday.
- 5.Please don't walk so fastly.
- 6.Mert is a very slowly worker.
- 7.You look very nicely in that dress.
- 8.I can easy carry this bag.
- 9.The kids were playing quiet in their room.