for / since; How long…?
for / since; How long…?
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen for / since; How long…? bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
Bir durum geçmişte başlayıp hâlâ devam ediyorsa İngilizcede present perfect (have/has + fiilin 3. hali) ile for ya da since kullanırız. for = ne kadar süredir (iki yıldır), since = ne zamandan beri (2019'dan beri). Türkçede bu cümleleri şimdiki zamanla kurarız (İzmir'de yaşıyorum), ama İngilizcede I live here since 2019 denmez. Doğrusu: I*'ve lived here since 2019.*
A Geçmişte başladı, hâlâ devam ediyor
Durum: Elif İzmir'de yaşıyor. 2019'da İzmir'e taşındı. Hâlâ orada yaşıyor.
→ Elif has lived in Izmir since 2019. (Elif 2019'dan beri İzmir'de yaşıyor.)
Başlangıç geçmişte, durum bugün de devam ediyor. Bunun için İngilizcede have/has + 3. hal kullanırız.
Dikkat: Türkçede 'yaşıyor' deriz (şimdiki zaman). Ama İngilizcede She lives in Izmir since 2019 yanlıştır.
| Sadece şimdi | Geçmişten bugüne |
|---|---|
| She lives in Izmir. | She has lived in Izmir since 2019. |
| I know Can. | I've known Can for ten years. |
| We are married. | We've been married for five years. |
→ Cümlede for ya da since varsa, fiil genelde have/has + 3. hal olur.
- Elif has lived in Izmir since 2019.Elif 2019'dan beri İzmir'de yaşıyor.Hâlâ İzmir'de yaşıyor.
- I've known Can for ten years.Can'ı on yıldır tanıyorum.know → known
- We've been married for five years.Beş yıldır evliyiz.be → been
- My dad has had the same car since 2010.Babamın 2010'dan beri aynı arabası var.have → had
- Mert has worked at the bank since 2020.Mert 2020'den beri bankada çalışıyor.
B for + süre (ne kadar zamandır?)
Durum: Can sabah 8'de ofise geldi. Şimdi saat 11. Hâlâ ofiste.
→ Can has been at the office for three hours. (Can üç saattir ofiste.)
for + süre (dakika, saat, gün, ay, yıl…). Türkçedeki -dır / -dir / -tır ekine benzer.
| for + süre | Türkçe |
|---|---|
| for ten minutes | on dakikadır |
| for two days | iki gündür |
| for six months | altı aydır |
| for years | yıllardır |
| for a long time | uzun zamandır |
Sıraya dikkat: Türkçede ek sürenin sonuna gelir (iki yıl-dır). İngilizcede for sürenin önüne gelir (for two years).
- Can has been at the office for three hours.Can üç saattir ofiste.
- Ayşe has had a cold for a week.Ayşe bir haftadır nezle.
- We've lived in this flat for six months.Altı aydır bu dairede oturuyoruz.
- I haven't seen Zeynep for a long time.Zeynep'i uzun zamandır görmedim.Olumsuz cümlede de for kullanılır.
- They've been friends for years.Yıllardır arkadaşlar.
C since + başlangıç (ne zamandan beri?)
Durum: Bugün perşembe. Zeynep pazartesi günü hastalandı. Hâlâ hasta.
→ Zeynep has been ill since Monday. (Zeynep pazartesiden beri hasta.)
since + başlangıç noktası (bir saat, bir gün, bir ay, bir yıl…). Türkçedeki -den beri / -dan beri gibi.
Yan yana karşılaştır:
| for (süre) | since (başlangıç) |
|---|---|
| for three days | since Monday |
| for two hours | since 9 o'clock |
| for six years | since 2019 |
| for a month | since last month |
→ Zeynep has been ill for three days. = Zeynep has been ill since Monday. (Aynı anlam!)
since sonrasında küçük bir cümle de gelebilir: since I was a child (çocukluğumdan beri).
- Zeynep has been ill since Monday.Zeynep pazartesiden beri hasta.
- I've been at work since 8 o'clock.Saat 8'den beri işteyim.
- Tom has lived in Istanbul since 2022.Tom 2022'den beri İstanbul'da yaşıyor.
- The traffic has been terrible since this morning.Sabahtan beri trafik berbat.
- I've loved football since I was a child.Çocukluğumdan beri futbolu severim.since + cümle (geçmiş zaman: was)
D How long…? ve When…?
Durum: Sarah İngiliz. Şimdi Bodrum'da yaşıyor.
– How long have you lived in Bodrum, Sarah? – For four years.
How long…? = Ne zamandır…? / Ne kadar zamandır…? Soruda da have/has + 3. hal kullanırız:
| How long | have/has | kişi | 3. hal | … |
|---|---|---|---|---|
| How long | have | you | lived | in Bodrum? |
| How long | has | Mert | had | his car? |
| How long | have | they | been | married? |
Karşılaştır: When…? (Ne zaman?) → past simple + ago (önce):
– When did Sarah move to Bodrum? → Four years ago. (Bitmiş bir an) – How long has Sarah lived in Bodrum? → For four years. (Hâlâ devam ediyor)
- How long have you lived in Bodrum? – For four years.Ne zamandır Bodrum'da yaşıyorsun? – Dört yıldır.
- How long has Mert had his car?Mert'in arabası ne zamandır var?
- How long have they been married?Ne zamandır evliler?
- How long have you known Elif? – Since university.Elif'i ne zamandır tanıyorsun? – Üniversiteden beri.
- When did you start this job? – Two years ago.Bu işe ne zaman başladın? – İki yıl önce.When + past simple; ago = önce
Türkçe cümlede -dır / -dir (iki yıldır) duyuyorsan → for; -den beri (2019'dan beri) duyuyorsan → since. Türkçe fiil 'yaşıyorum, tanıyorum' gibi şimdiki zaman olsa bile, İngilizcede have/has + 3. hal kullan!
Sık yapılan hatalar
- 1.I've lived in this flat ___ 2021.
- 2.Ayşe has been ill ___ three days.
- 3.We've known each other ___ we were children.
- 4.They've been at the café ___ an hour.
- 5.Mert has had his car ___ six years.
- 6.It's been cold ___ Sunday.
- 7.Zeynep has worked from home ___ March.
- 8.I haven't seen Can ___ a long time.
- 9.Tom has been in Istanbul ___ last summer.
- 10.The shop has been closed ___ two weeks.
- 1.Elif ___ (be) a nurse since 2017.
- 2.I ___ (know) Sarah for five years.
- 3.My parents ___ (live) in Bursa since 1995.
- 4.Can ___ (have) this phone for two years.
- 5.We ___ (be) married for ten years.
- 6.Mert ___ (work) at the bank since 2020.
- 7.I ___ (not / see) my cousin since the wedding.
- 8.Ayşe ___ (not / drink) coffee for a month.
- 9.How long ___ (you / know) Zeynep?
- 1.Ayşe is a teacher.
- 2.You know Tom.
- 3.They live in Kadıköy.
- 4.Mert has a motorbike.
- 5.Sarah is in Türkiye.
- 6.You are married.
- 7.Elif works at the hospital.
- 8.Your brother is ill.
- 1.Zeynep is at the gym. She got there at 6 o'clock.
- 2.I know Can. I met him ten years ago.
- 3.Tom lives in Istanbul. He moved there in 2022.
- 4.We are at the airport. We arrived three hours ago.
- 5.Mert has a dog. He got it in January.
- 6.Ayşe is a manager. She became a manager two years ago.
- 7.The lift is broken. It broke on Monday.
- 8.My grandparents are married. They got married fifty years ago.
- 1.I ___ in this company since 2018.
- 2.Elif ___ to Antalya three years ago.
- 3.___ have you known Sarah? – For six months.
- 4.___ did you start your new job? – Last month.
- 5.My sister ___ a doctor. She works at a hospital in Ankara.
- 6.Can ___ ill since Friday.
- 7.We've lived here ___ five years.
- 8.I met Ayşe two years ___.
- 9.How long ___ you had your car?
- 1.I live here since 2015.
- 2.She has worked here since three months.
- 3.We have been friends for 2010.
- 4.How long are you married?
- 5.I know Mert for a long time.
- 6.How long have you live in Izmir?
- 7.Tom has been in Türkiye since two weeks.
- 8.My brother has a bike since his birthday.
- 9.I haven't seen her since a long time.