ever / never / just / already / yet
ever / never / just / already / yet
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen ever / never / just / already / yet bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
Bu ünitede present perfect (have/has + 3. hâl) ile çok sık kullanılan beş küçük kelimeyi öğreneceğiz: ever, never, just, already, yet. Bu kelimeler 'hayatında hiç…', 'hiç …-medim', 'az önce…', 'zaten / çoktan…' ve 'henüz …-medi' gibi anlamlar verir. Türkçede bu anlamları çoğu zaman -di'li geçmişle söyleriz (Az önce yedim). İngilizcede ise genellikle have/has + 3. hâl kullanırız.
A ever ve never: hayatında hiç…?
Durum: Elif seyahat etmeyi çok seviyor. She has been to Italy and Spain. But she has never been to Japan. (İtalya'ya ve İspanya'ya gitti, ama Japonya'ya hiç gitmedi.)
Arkadaşı soruyor: Have you ever eaten sushi? (Hiç suşi yedin mi?)
Kural:
- ever = 'hayatında hiç' → çoğunlukla sorularda kullanılır.
- never = 'hiç …-medim / asla' → olumlu fiille kullanılır, çünkü kendisi zaten olumsuzdur. haven't never olmaz!
| Form | Örnek |
|---|---|
| Have/Has + özne + ever + 3. hâl? | Have you ever been to Van? |
| özne + have/has + never + 3. hâl | I've never been to Van. |
Türkçede 'hiç' kelimesi cümlenin başında da olabilir. İngilizcede ise ever/never, have/has ile fiilin arasına girer.
- Have you ever ridden a horse?Hiç ata bindin mi?
- Has your dad ever been on a plane?Baban hiç uçağa bindi mi?
- I've never tried Japanese food.Japon yemeğini hiç denemedim.never + olumlu fiil: I've never… (I haven't never… değil)
- Zeynep has never seen the sea in winter.Zeynep kışın denizi hiç görmedi.
- 'Have you ever lost your phone?' 'Yes, twice.' / 'No, never.''Hiç telefonunu kaybettin mi?' 'Evet, iki kere.' / 'Hayır, hiç.'
- This is the best tea I've ever had.Bu, şimdiye kadar içtiğim en güzel çay.en … + I've ever = şimdiye kadarki en …
B just: az önce
Durum: Can kapıda. Montu ıslak. He*'s just come in from the rain.* (Yağmurdan az önce içeri girdi.)
Kural: just = 'az önce, biraz önce, daha yeni'. Bir şey çok kısa süre önce oldu.
| Form | Örnek |
|---|---|
| özne + have/has + just + 3. hâl | The bus has just left. |
Türkçede 'az önce' genelde cümlenin başında olur: Az önce otobüs kalktı. İngilizcede just her zaman have/has ile fiilin arasına girer: The bus has just left.
- I've just had lunch, thanks.Teşekkürler, az önce öğle yemeği yedim.
- Oh no! The bus has just left!Eyvah! Otobüs az önce kalktı!
- Ayşe has just called. She's on her way.Ayşe az önce aradı. Yolda geliyor.
- We've just moved to a new flat in Kadıköy.Kadıköy'de yeni bir daireye daha yeni taşındık.
- 'Is there any tea?' 'Yes, I've just made some.''Çay var mı?' 'Evet, az önce demledim.'
C already: zaten, çoktan
Durum:
Sarah, Tom'un ödemediğini düşünüyordu. Ama Tom ondan önce ödemiş.
Kural: already = 'zaten, çoktan'. Bir şey beklediğimizden önce oldu.
| Form | Örnek |
|---|---|
| özne + have/has + already + 3. hâl | I've already paid it. |
Yeri just ile aynıdır: have/has ile fiilin arasında.
- 'Shall I book a table?' 'No, I've already booked one.''Masa ayırtayım mı?' 'Hayır, ben zaten ayırttım.'
- The film has already started. Hurry up!Film çoktan başladı. Acele et!
- Mert has already finished his report. It's only ten o'clock!Mert raporunu çoktan bitirdi. Saat daha on!
- I've already told you twice!Sana zaten iki kere söyledim!
- 'Do you want to see this video?' 'I've already seen it.''Bu videoyu görmek ister misin?' 'Zaten gördüm.'
D yet: henüz, daha (olumsuz ve soru)
Durum: Saat sabah 9. Zeynep iş yerinde. Patronu soruyor: Have you read my email yet? (E-postamı okudun mu?) Zeynep: No, I haven't read it yet. (Hayır, henüz okumadım.)
Kural: yet = 'henüz, daha'. Bir şeyin olmasını bekliyoruz.
- Olumsuz cümlede → 'henüz …-medi'
- Soruda → '…-dı mı?' (daha olmadı mı?)
- yet cümlenin sonuna gelir!
| Form | Örnek |
|---|---|
| Olumsuz | I haven't finished yet. |
| Soru | Have you finished yet? |
| Kısa cevap | Not yet. |
Karşılaştır: I've already done it. → Zaten yaptım. (olumlu) I haven't done it yet. → Henüz yapmadım. (olumsuz)
- I haven't decided yet.Henüz karar vermedim.
- Has the pizza arrived yet?Pizza geldi mi?Soru: yet sonda.
- Elif hasn't found a job yet, but she's looking.Elif henüz iş bulmadı ama arıyor.
- 'Have you packed your suitcase yet?' 'Not yet.''Bavulunu hazırladın mı?' 'Daha değil.'
- The match hasn't started yet.Maç henüz başlamadı.
E Kelimelerin yeri: bir bakışta
Beş kelimenin dördü aynı yere gider, biri farklıdır:
| Kelime | Yeri | Örnek |
|---|---|---|
| ever / never / just / already | have/has → KELİME → 3. hâl | I've just eaten. |
| yet | cümlenin sonu | I haven't eaten yet. |
Türkçede 'henüz, zaten, az önce' gibi kelimeleri cümlenin başına ya da ortasına koyabiliriz. İngilizcede yerleri sabittir.
- I've already eaten. / I haven't eaten yet.Zaten yedim. / Henüz yemedim.
- Have you ever been to Van? / I've never been to Van.Hiç Van'a gittin mi? / Van'a hiç gitmedim.
- She's just got home.Eve daha yeni geldi.
- Has he called yet?Aradı mı?
Ortada dörtlü, sonda tek! ever, never, just, already → have/has ile fiilin arasına; yet → cümlenin sonuna. Bir de unutma: never zaten 'hiç' demek, yanına not koyma!
Sık yapılan hatalar
- 1.Have you ___ been to Cappadocia?
- 2.I've ___ eaten snails, and I don't want to!
- 3.Has Can ___ missed a Galatasaray match?
- 4.My grandmother has ___ used a computer.
- 5.'Have you ever met a famous person?' 'No, ___.'
- 6.Zeynep has ___ been late for work. She's always on time.
- 7.Is this your first time in Istanbul? Have you ___ visited Turkey before?
- 8.This is the best baklava I've ___ eaten.
- 1.Sorry, Tom isn't here. He's ___ left – about two minutes ago.
- 2.'Let's watch this film tonight.' 'Oh no, I've ___ seen it.'
- 3.Have you finished your coffee ___?
- 4.I haven't called my mum ___.
- 5.'Don't forget to buy bread.' 'I've ___ bought it. It's in the kitchen.'
- 6.Look out of the window! It has ___ started to snow.
- 7.The meeting is at three, but it's only half past two and everybody has ___ arrived.
- 8.Has the 500T bus come ___?
- 1.I ___ (just / have) a shower.
- 2.Elif ___ (never / be) to London.
- 3.___ (you / ever / see) a real snake?
- 4.We ___ (already / pay) the bill.
- 5.The children ___ (not / wake up) yet.
- 6.Mert ___ (just / buy) a new car.
- 7.___ (the match / start) yet?
- 8.I ___ (never / drive) in Istanbul traffic.
- 9.Sarah ___ (already / write) three emails this morning.
- 1.She has replied to my message. (olumsuz + yet)
- 2.You have finished your homework. (soru + yet)
- 3.I have read this book. (+ already)
- 4.They have arrived at the hotel. (+ just)
- 5.I have been to Bodrum. (+ never)
- 6.You have played tennis. (soru + ever)
- 7.Can has sold his old bike. (soru + yet)
- 8.We have booked our holiday. (olumsuz + yet)
- 1.I haven't never seen snow.
- 2.Have you been ever to Antalya?
- 3.Ayşe has just went to the shop.
- 4.I yet haven't finished my report.
- 5.We have already eat.
- 6.Has she ever drove a lorry?
- 7.Tom have just arrived.
- 8.The film has started yet.