Short answers and basic question tags
Kısa cevaplar ve basit soru ekleri
Animasyonlu anlatım
Çizgi film öğretmen Short answers and basic question tags bu dersin kendi örnek cümleleriyle sahne sahne anlatır: tahtada formül, renk kodlu cümle parçaları, yanlış → doğru karşılaştırmaları. Anlatım İngilizcedir (İngiliz aksanı). İlk açılışta senaryo hazırlanır (~1 dk), sonra anında açılır.
Bu ünitede iki şey öğreneceksin: kısa cevaplar (Yes, I am. / No, I don't.) ve soru ekleri (…, isn't it? / …, don't you?). Türkçede Evet, severim. ya da Sıcak, değil mi? deriz. İngilizcede ise fiili tekrar etmeyiz. Onun yerine sorudaki yardımcı kelimeyi (am, do, can…) kullanırız. Değil mi? de tek bir kalıp değildir, cümleye göre değişir.
A Kısa cevaplar: am / is / are / was / were
Durum: Elif bir kafede. Garson soruyor: Are you ready? Elif cevap veriyor: Yes, I am. (Evet, hazırım.)
Elif bütün cümleyi tekrar etmedi (Yes, I am ready.). Sadece I am dedi. Buna kısa cevap diyoruz.
Kural: Soru am / is / are / was / were ile başlıyorsa, cevapta da aynı kelimeyi kullan.
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Are you…? | Yes, I am. | No, I'm not. |
| Is he / she / it…? | Yes, she is. | No, she isn't. |
| Are we / they…? | Yes, they are. | No, they aren't. |
| Was it…? | Yes, it was. | No, it wasn't. |
→ Dikkat: Evet cevabında kısaltma yok: Yes, I am. ✓ / Yes, I'm. ✗ → Türkçede sadece Evet. demek normal. İngilizcede sadece Yes. biraz soğuk durabilir. Yes, I am. daha kibar ve doğal.
- Are you from Izmir? – Yes, I am.İzmirli misin? – Evet, İzmirliyim.
- Is Can at work today? – No, he isn't. He's ill.Can bugün işte mi? – Hayır, değil. Hasta.Can → he
- Is the station far? – No, it isn't. It's five minutes on foot.İstasyon uzak mı? – Hayır, değil. Yürüyerek beş dakika.
- Are your parents in Bodrum? – Yes, they are.Annenler Bodrum'da mı? – Evet, oradalar.
- Was the match good? – No, it wasn't. It was boring.Maç iyi miydi? – Hayır, değildi. Sıkıcıydı.
B Kısa cevaplar: do / does / did
Durum: Tom, Zeynep'e soruyor: Do you drink coffee? Zeynep: No, I don't. I drink tea. (Hayır, içmem. Çay içerim.)
Zeynep drink fiilini tekrar etmedi. Sorudaki do kelimesini kullandı.
Kural: Soru do / does / did ile başlıyorsa, kısa cevapta da do / does / did kullan. Ana fiil (like, work, go…) cevapta olmaz.
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Do you / they…? | Yes, I do. | No, I don't. |
| Does he / she / it…? | Yes, he does. | No, he doesn't. |
| Did you / she…? | Yes, I did. | No, I didn't. |
Karşılaştır:
- Do you like tea? → Yes, I do. ✓ / Yes, I like. ✗
- Türkçede fiili tekrar ederiz (Evet, severim.). İngilizcede fiilin yerine do gelir.
- Do you like football? – Yes, I do. I'm a big Fenerbahçe fan.Futbolu sever misin? – Evet, severim. Koyu Fenerbahçeliyim.
- Does Ayşe work from home? – Yes, she does.Ayşe evden mi çalışıyor? – Evet, evden çalışıyor.she → does
- Does this bus go to Kadıköy? – No, it doesn't.Bu otobüs Kadıköy'e gider mi? – Hayır, gitmez.
- Did you watch the match last night? – Yes, I did.Dün akşam maçı izledin mi? – Evet, izledim.Geçmiş zaman → did
- Do your kids speak English? – No, they don't. Not yet.Çocukların İngilizce konuşuyor mu? – Hayır, konuşmuyorlar. Henüz değil.
C Kısa cevaplar: can / have got / will / should
Durum: Sarah soruyor: Can you drive? Mert: Yes, I can. But I hate Istanbul traffic! (Evet, kullanabilirim. Ama İstanbul trafiğinden nefret ediyorum!)
Kural: Basit bir yol: sorunun ilk kelimesini cevapta tekrar et. Kişiyi değiştirmeyi unutma: you → I.
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Can you…? | Yes, I can. | No, I can't. |
| Have you got…? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| Has she got…? | Yes, she has. | No, she hasn't. |
| Will you…? | Yes, I will. | No, I won't. |
| Should I…? | Yes, you should. | No, you shouldn't. |
→ Have you got…? sorusuna Yes, I've. ✗ denmez; Yes, I have. ✓ → Would you like…? sorusuna genelde Yes, please. / No, thanks. deriz (Ünite e-29).
- Can you swim? – No, I can't.Yüzebilir misin? – Hayır, yüzemem.
- Have you got a pen? – Yes, I have. Here you are.Kalemin var mı? – Evet, var. Buyur.
- Has Elif got a car? – No, she hasn't.Elif'in arabası var mı? – Hayır, yok.
- Will you be home at seven? – Yes, I will.Yedide evde olacak mısın? – Evet, olacağım.
- Should I take an umbrella? – Yes, you should. It's raining.Şemsiye alayım mı? – Evet, almalısın. Yağmur yağıyor.Should I…? → Yes, you should.
D Soru ekleri: …, isn't it? / …, can't he?
Durum: Bodrum'da hava çok sıcak. Can arkadaşına diyor: It's hot today, isn't it? (Bugün sıcak, değil mi?)
Can aslında cevabı biliyor. Sadece arkadaşının onaylamasını istiyor. Cümlenin sonundaki isn't it? = Türkçedeki değil mi? Buna soru eki diyoruz.
Türkçede hep değil mi? deriz. İngilizcede ise ek, cümledeki fiile ve kişiye göre değişir.
Kural:
- Cümle olumlu → ek olumsuz: It's hot, isn't it?
- Cümle olumsuz → ek olumlu: It isn't far, is it?
- Ekte cümledeki fiil (is, are, was, can, will…) ve bir zamir (he, she, it, they…) olur.
| Cümle | Soru eki |
|---|---|
| You're tired, | aren't you? |
| Ayşe is nice, | isn't she? |
| They were late, | weren't they? |
| He can cook, | can't he? |
| It isn't expensive, | is it? |
| You won't be late, | will you? |
→ İsim değil zamir: Ayşe is nice, isn't she? (isn't Ayşe? ✗) → Özel durum: I'm right, aren't I? (amn't I? ✗)
- You're Mert's brother, aren't you?Mert'in kardeşisin, değil mi?
- The tea is ready, isn't it?Çay hazır, değil mi?the tea → it
- Zeynep can speak German, can't she?Zeynep Almanca konuşabiliyor, değil mi?
- The hotel wasn't expensive, was it?Otel pahalı değildi, değil mi?Olumsuz cümle → olumlu ek
- You won't be late, will you?Geç kalmayacaksın, değil mi?
- I'm right, aren't I?Haklıyım, değil mi?I'm → aren't I
E Soru ekleri: …, don't you? / …, didn't they?
Durum: Tom bir toplantıda Ayşe ile tanışıyor: You work in Ankara, don't you? Ayşe: Yes, I do. (Ankara'da çalışıyorsun, değil mi? – Evet.)
You work cümlesinde is, can gibi yardımcı bir kelime yok. O zaman ekte do / does / did kullanırız, tıpkı soru yaparken olduğu gibi.
| Cümle | Soru eki |
|---|---|
| You live in Izmir, | don't you? |
| He works at a bank, | doesn't he? |
| They went to Antalya, | didn't they? |
| She doesn't eat meat, | does she? |
| You didn't call him, | did you? |
Cevap verirken: Gerçeğe bak. You don't smoke, do you? → sigara içmiyorsan No, I don't. İçiyorsan Yes, I do.
→ Sesin sonda düşerse: eminsin, sadece onay istiyorsun. → Sesin sonda yükselirse: gerçekten soruyorsun.
- You live near Taksim, don't you? – Yes, I do.Taksim'e yakın oturuyorsun, değil mi? – Evet.
- Can works from home, doesn't he?Can evden çalışıyor, değil mi?works → doesn't
- You didn't call your mum, did you? – No, I didn't. Sorry!Anneni aramadın, değil mi? – Hayır, aramadım. Pardon!
- The film started at eight, didn't it?Film sekizde başladı, değil mi?started → didn't
- Sarah doesn't like spicy food, does she? – No, she doesn't.Sarah acı yemek sevmiyor, değil mi? – Hayır, sevmiyor.
Ayna kuralı: Cümlede hangi yardımcı kelime varsa (is, are, can, was…), kısa cevapta ve soru ekinde de o kelime görünür. Yoksa do / does / did gelir. Soru ekinde bir de işaret ters döner: artı → eksi, eksi → artı. She's busy, isn't she? / She isn't busy, is she?
Sık yapılan hatalar
- 1.Are you a student? – Yes, ___.
- 2.Does Elif like coffee? – No, ___.
- 3.Can your brother cook? – Yes, ___.
- 4.Did you see Zeynep yesterday? – No, ___.
- 5.Is the shop open? – No, ___.
- 6.Have you got a car? – Yes, ___.
- 7.Were your parents at home? – Yes, ___.
- 8.Will Mert come to the party? – No, ___.
- 1.Is Can your cousin? (+) Yes, ___.
- 2.Do you speak German? (−) No, ___.
- 3.Does your sister live in Istanbul? (+) Yes, ___.
- 4.Can you play the guitar? (−) No, ___.
- 5.Did they enjoy the holiday in Bodrum? (+) Yes, ___.
- 6.Are you and Tom colleagues? (+) Yes, ___.İpucu: you and Tom → biz
- 7.Was the exam difficult? (−) No, ___.
- 8.Has Ayşe got a dog? (−) No, ___.
- 9.Should I call the doctor? (+) Yes, ___.
- 10.Does the metro run at night? (−) No, ___.
- 1.You're Elif's husband, ___?
- 2.The weather is lovely today, ___?
- 3.Mert can drive, ___?
- 4.They weren't at the meeting, ___?
- 5.Zeynep is from Izmir, ___?
- 6.You can't come tomorrow, ___?
- 7.The kids were tired, ___?
- 8.You won't forget, ___?
- 1.You live near the university, ___?
- 2.Sarah works for a bank, ___?
- 3.You watched the match, ___?
- 4.Can doesn't drink coffee, ___?
- 5.They didn't call you, ___?
- 6.I'm late again, ___?
- 7.Your parents like Bodrum, ___?
- 8.The meeting starts at ten, ___?
- 1.You're tired.
- 2.Ayşe works in Ankara.
- 3.They didn't go to work yesterday.
- 4.Tom can speak Turkish.
- 5.The tea isn't too strong.
- 6.You like football.
- 7.Elif was at the party.
- 8.Your children don't eat fish.
- 1.Are you ready? – Yes, I'm.
- 2.Do you like tea? – Yes, I like.
- 3.Does Mert play tennis? – No, he don't.
- 4.You're from Antalya, isn't it?
- 5.Zeynep speaks French, isn't she?
- 6.It isn't far, isn't it?
- 7.Did you call Can? – Yes, I called.
- 8.Elif can't come, can't she?
- 9.Your brother is a doctor, isn't your brother?